Taf-Od

Y Ddarlith Feddygol Gymraeg gyntaf erioed

Gan Osian Morgan

Ar ddydd Llun, y 16eg o Ionawr, cafwyd digwyddiad hanesyddol ym Mhrifysgol Caerdydd, pan gyflwynwyd darlith feddygol cyfrwng Cymraeg am y tro cyntaf erioed. Dr Awen Iorwerth, Darlithydd Clinigol dan nawdd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol ym Mhrifysgol Caerdydd a thraddododd y ddarlith am iechyd esgyrn yn Gymraeg o flaen darlithfa lawn o dros 200 o bobl.

Mae Dr. Iorwerth, a raddiodd o Goleg Meddygol Cymru Caerdydd (bellach Ysgol Meddygaeth Prifysgol Caerdydd) yn credu’n gryf yn y defnydd o’r Gymraeg mewn meddygaeth. Mae Dr. Iorwerth yn brofiadol iawn ym myd meddygaeth, ac wedi dal amryw o swyddi gwahanol yn ystod ei gyrfa. Gweithiodd mewn nifer o ardaloedd gwahanol yng Nghymru, yn ogystal â threulio cyfnod yn Ysbyty Meddygaeth Prifysgol Massachussets, ac yng Nghape Town, De Affrica.

Wrth weithio yn De Affrica, agorwyd llygaid Dr. Iorwerth i amlieithrwydd ym myd iechyd. Yn Nghape Town, roedd tair iaith yn cael ei ddefnyddio gan y staff – Afrikaans, Xhosa a Saesneg, ac roedd cleifion yn gallu defnyddio’r iaith sydd orau ganddynt yn hawdd.

Ymddangosodd Dr. Iorwerth ar raglen ddogfen S4C ‘Doctoriaid Yfory’ y Llynedd. Roedd y rhaglen yn cysgodi myfyrwyr meddygaeth Cymraeg Caerdydd drwy eu bywydau yn astudio ac yn gweithio, gan edrych ar sut mae Prifysgol Caerdydd yn paratoi cenhedlaeth newydd o feddygon ar gyfer y dyfodol. Roedd Greenbay Media yn ffilmio yn ystod y ddarlith, a bydd y digwyddiad hanesyddol yn cael ei ddangos yn ail gyfres y rhaglen ddogfen.

Croesawyd y ddarlith Gymraeg gan fyfyrwyr Cymraeg a di-gymraeg ynghyd. Dywedodd Nia Williams, myfyrwraig meddygaeth Cymraeg ei hiaith a fynychodd y ddarlith, “Roedd yn brofiad a wnaeth i mi ymfalchïo mewn bod yn Gymraes. Roedd yn wych gallu dangos fy mamiaith i fy ffrindiau o dramor.”

Ychwanegodd myfyrwraig arall, Alexandra Cawrtha “Rwy’n credu ei fod yn gam mawr ymlaen i’r Gymraeg ac ro’n i’n falch o gael profiad ohono er mwyn i mi allu paratoi ar gyfer digwyddiadau eraill yn y dyfodol lle defnyddir dwy iaith”

Dywedodd Alexandra “Ro’n i’n gwybod bod llawer o bobl yn chwilfrydig ynghylch sut oedd yn mynd i weithio.”. Fodd bynnag, gan ddefnyddio offer cyfieithu ar y pryd fe weithiwyd y ddarlith heb unrhyw drafferthion, a chroesawyd y Gymraeg gan fyfyrwyr di-gymraeg.

Dywedodd Sara Whittam, Rheolwr Datblygu Darpariaeth Gymraeg yn Ysgol Meddygaeth Prifysgol Caerdydd, bod yr adborth wedi bod yn hynod gadarnhaol, cyn ychwanegu “Mae llawer o’n myfyrwyr eisiau dysgu Cymraeg, ac maen nhw’n fodlon mynychu dosbarthiadau Cymraeg i Bawb cyn mynd ar leoliadau clinigol.”

Yn ôl Sara Whittam, cynllun peilot oedd y ddarlith hon, ond fod bwriad i ehangu ar ddarpariaeth Gymraeg yr ysgol feddygaeth yn y dyfodol. Dywedodd “Yn rhan o’r ddarpariaeth Gymraeg yr ydym yn ei datblygu’n barhaus yn yr Ysgol Meddygaeth, roedd y ddarlith yn ffordd wych o godi ymwybyddiaeth ein holl fyfyrwyr o sut gellir defnyddio’r Gymraeg a phwysigrwydd dwyieithrwydd mewn Meddygaeth.”

Add Comment

Click here to post a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

css.php