Taf-Od

Is Arlywydd Benywaidd Cyntaf i’r Amerig

Creu hanes: Yr is arlywydd newydd, Kamala Harris. Tarddiad: Davey D Cook (drwy flickr)
Creu hanes: Yr is arlywydd newydd, Kamala Harris. Tarddiad: Davey D Cook (drwy flickr)
Fe bleidleisiodd yr Americanwyr am newid, a dyna beth gafon nhw. Nel Richards sydd yn trafod aethol is arlwydd hanesyddol i America.

Gan Nel Richards | Golygydd Taf-od

Kamala Harris. Ar ôl 244 o flynyddoedd o aros, mae’r amser wedi dod. Y fenyw gyntaf erioed i gynrychioli UDA fel is-arlywydd y wlad. Y fenyw ddu cyntaf, a’r fenyw Asiaidd-Americanaidd cyntaf; ac yn sicr y cyntaf o lawer. Hi fydd yn ‘rhif dau’ yn y Tŷ Gwyn, wrth ymyl Joe Biden, arweinydd y Democratiaid, ac arlywydd nesaf UDA. Fodd bynnag, hi fydd rhif un i filiynnau o ferched ifanc ar draws y byd; merched y presennol a’r dyfodol.

Felly, pwy yw Kamala Harris?

Yn enedigol o Galiffornia, mynychodd Prifysgol Howard yn Washington DC, ble astudiodd Economeg a Gwyddoniaeth Wleidyddol, a arweinodd hi at gael ei haddysgu yn Ysgol y Gyfraith, ‘nôl yng Nghaliffornia. Daeth yn erlynydd (prosecutor), a chafodd ei phenodi fel dirprwy atwrnai ardal yn Sir Alameda ym 1990. Wedi hyn, yn 2003, cafodd ei hethol fel y fenyw gyntaf, a’r person du cyntaf i ddod yn atwrnai ardal San Francisco. Fe’i hetholwyd yn Atwrnai Cyffredinol Califronia yn 2010 a’i hailethol yn 2014. Drwy hyn, enillodd Harris bŵer fel unigolyn yn ei thalaith.

BEIRNIADAETH

Fel gwleidydd, sawl un sy’n derbyn beirniadaeth. Wrth fod yn atwrnai cyffredinol, cafodd ei beirniadu gan Americanwyr am ei gwrthwynebiad i’r gosb eithaf, yn ogystal â diffyg gweithredu ynghylch creulondeb heddlu tuag at bobl. Mae llawer o’r Democratiaid mwy rhyddfrydol yn galw i ddad-ariannu’r heddlu. Er bod Biden yn anghytuno â’r cysyniad hwn, mae Ms Harris wedi siarad yn agored am ‘ail-ystyried sut rydym ni’n sicrhau diogelwch i’r cyhoedd yn America’. Disgrifia Harris fel ei hun yn “Top Cop”.

Disgrifiad Emily Bazelon yn The New York Times, newyddiadurwraig Americanaidd, yw bod Harris ddim digon blaenllaw yn ei gwaith. Un o’r rhesymau tanlinella Bazelon yw’r nifer o euogfarnau anghywir (wrongful convictions) y mae Harris wedi nodi; rhai yn cynnwys, George Gage, Daniel Larsen a Kevin Cooper. Yn ychwanegol, goruchwyliodd mwy na 1,500 o bobl yn cael eu carcharu am droseddau sy’n ymwneud â mariwana; cyffur sydd erbyn hyn wedi’i gyfreithlonu mewn sawl talaith. Ond, yn ddiweddar, mae Kamala Harris wedi gwneud mwy o waith ynglŷn â Deddfau Mariwana ers hynny, gan ddatgan fod y ‘War on Drugs’ yn fethiant.

Amser a ddengys, a chawn weld beth fydd hi, a Biden yn newid wrth arwain y genedl, yn enwedig ynghylch polisïau megis yr uchod.

Dywed Brynmor Cockram, myfyriwr ym Mhrifysgol Caerdydd:

“Ie, hi yw’r gyntaf fel menyw i fod gyda chymaint o bŵer i sefyll yng ngwleidyddiaeth America, ond nid yw hyn yn cyfiawnhau ei gweithredoedd annheg.  Er fod cael gwared o Trump yn achos o ddathlu, nid yw hwn yn golygu y dylem ostwng y bar i’r pwynt lle byddwn yn derbyn unrhywun sy’n well. Rwy’n amheus os yw hi’n gynghrair i bobl drawsrhywiol, o ystyried ei hanes hefyd. Credaf fod llawer mwy o bobl, yn fwy addas ar gyfer y rôl, sy’n gallu gwthio am yr hyn y mae America angen. Pobl sydd mewn grym sy’n gwthio am ddemocratiaeth, ac mae angen y bobl cywir i gymryd y pŵer hwnnw.”

Gobaith ar y gorwel?

Yn ddiweddar, cyflwynodd Ms Harris mesur ecwiti hinsawdd gyda Alexandria Ocasio-Cortez, sy’n ceisio graddio sut y mae deddfau amgylcheddol yn effeithio ar gymunedau incwm-is. Yn ei hymgyrch arlywyddol hithau a Biden, amlinellodd gynllun hinsawdd gwerth $10tn a oedd am gael net-sero o allyriadau erbyn 2045. Cefnoga’r camau gweithredol i ddeddfu rheolaeth dryllau llymach. Hefyd, cynigiodd Kamala Harris i ddarparu chwe mis o absenoldeb teuluol â thâl i bob gweithiwr ar gyfer materion personol neu feddygol, gan gynnwys y rhai sy’n gysylltiedig â thrais domestig. Awgrymodd yn ystod ei hymgyrch y dylid ei wneud yn ofynnol i gwmnïau mawr gael “tystysgrif cyflog cyfartal” i gau’r bwlch cyflog rhwng y rhywiau, neu fe fyddent yn wynebu dirwyon. Addawodd Ms Harris – yn siarad o brofiad fel plentyn i fewnfudwyr – i gynnig llwybr dinasyddiaeth i’r miliynau o fewnfudwyr sydd heb eu dogfennu sy’n byw yn yr Unol Daleithiau. Cefnogodd hefyd ddadgriminaleiddio croesfannau ffîn gan fewnfudwyr heb eu dogfennu, a darparu gofal iechyd a ariennir gan y trethdalwr iddynt yn ogystal.

Elin Bartlett, myfyrwraig flwyddyn gyntaf sy’n datgan fod Kamala Harris wedi “goresgyn pob rhwystr personol a phroffesiynol”. Dyma beth oedd gan Elin i ddweud;

“Y wraig gyntaf i…”, “y cyntaf”, “croesi ffiniau”, “goresgyn rhwystrau”.

“Dyma ymadroddion rydym i gyd wedi darllen, clywed neu ddefnyddio i ddisgrifio darpar-is-arlywydd newydd UDA, Kamala Harris. Rhaid i ni sicrhau nad ydym yn caniatàu i’r ymadroddion yma gaethiwo Harris mewn bocs nac yn eu defnyddio nhw i’w diffinio hi. Mae’n bwysig nad ydym Dan reolaeth braw Donald Trump, roedd pob sylw gwreig-gasaol yn ymgais i ddiraddio menywod a’u gosod nhw mewn bocs wedi’i reoli gan y patriarchaeth. Ond Kamala Harris yw enghraifft arall o wydnwch menywod a’n gallu i brofi ein cryfder a phwysigrwydd ein llais hyd yn oed wedi cysgod creulon Trump.”

Does dim dwywaith fe arweiniodd deyrnasiaeth braw pedair-mlynedd-o-hyd Donald Trump at y broses o normaleiddio ymadroddion o wreig-gasineb yng nghymdeithas yr unfed ganrif ar hugain, yn bennaf dan ddylanwad y patriarchaeth. O ganlyniad, rhaid i ni sicrhau nad yw Kamala Harris, yn enwedig fel menyw ddu, yn cael ei phortreadu gyda’r fath agwedd ragfarnllyd. Er beirniadaeth cywilyddus yr asgell-dde, ac yn enwedig y cyfryngau megis Fox News, o Harris, rhaid cofio ei bod hi, mewn gwirionedd, yn enghraifft arall o wydnwch a llwyddiant menywod. Does dim dwywaith bod llwyddiant Harris yn brawf o bwysigrwydd cynrychiolaeth menywod mewn safleoedd o bŵer, yn enwedig mewn cymdeithas lle mae rhagfarn yn erbyn menywod yn dal i fod yn broblem greiddiol.

Add Comment

Click here to post a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

css.php