Taf-Od

Myfyrwraig o Gaerdydd yn cipio Cadair C.FF.I Cymru

Gan Llywela Edwards

Llywela Edwards, myfyrwraig Gyfraith yn ei hail flwyddyn ym Mhrifysgol Caerdydd oedd enillydd cadair C.FF.I Cymru eleni am ei cherdd ‘Cyfrinach’. Llywela sy’n dweud wrth y Taf-od sut brofiad oedd ennill y gadair a chadw’r gyfrinach cyhyd.

Roedd ennill y gadair yn Eisteddfod Clybiau Ffermwyr Ifanc Cymru yn brofiad wirioneddol anhygoel, ac roedd yn fraint cael eistedd ar y gadair hyfryd yn cynrychioli fy nghlwb, Uwchaled, a ffederasiwn Clwyd.

Cefais yr alwad ar y dydd Iau cyn yr Eisteddfod, a doeddwn i ddim yn medru credu beth oeddwn yn ei glywed. Ro’n i wedi cyffroi yn lân, a methu aros i ddweud wrth fy nheulu (dim ond mam a dad wrth gwrs!) Roedd yn anodd iawn peidio dweud wrth fy ffrindiau a fy Nain a Thaid, ond dyna yw’r traddodiad, sef i’w gadw yn gyfrinach. Ar ddydd yr Eisteddfod serch hynny, roeddwn yn rhoi winc fechan os oedd rhywun yn sôn am y cadeirio, er mwyn gwneud yn siŵr nad oeddent yn methu’r seremoni!

Pan ddaeth yr eiliad dyngedfennol i godi o flaen y gynulleidfa, roedd fy nghoesau yn wan, ac roedd fy nghalon yn carlamu, ond pan sefais ar fy nhraed, roedd yn deimlad mor wefreiddiol, a hefyd yn rhyddhad mawr nad oedd rhaid cadw’r gyfrinach mwyach!

I fod yn onest, ni allaf nodi yn union beth oedd fy ysbrydoliaeth i ysgrifennu’r gerdd hon. Y rheswm y tu ôl i gystadlu oedd, fel y ddwy flynedd flaenorol, er mwyn cael pwyntiau i’r clwb yn yr Eisteddfod, a hefyd er mwyn rhoi cynnig arni, mentro i ysgrifennu cerdd a gweld lle buasai hyn yn fy arwain. Dyma sy’n grêt am y Ffermwyr Ifanc, mae’n ffordd wych o fagu hyder a sgiliau mewn meysydd gwahanol, ac yn fy achos i, mae wedi bod yn llwyfan imi ddechrau ysgrifennu cerddi. Mae’r ffaith fy mod wedi cystadlu ar y gerdd dwywaith o’r blaen yn profi hyn, oherwydd bob blwyddyn ‘dwi wedi bod yn gwella, ac yn dysgu o’r beirniadaethau, ac arweiniodd hyn at gerdd a oedd yn deilwng i’r gadair.

Roedd ennill y gadair ym mharth Eryri yn deimlad arbennig oherwydd mai dyma ble mae un ochor o fy nheulu yn byw, yn ardaloedd Llanrwst ac Ysbyty Ifan. Hefyd, dyma ble mynychais yr ysgol uwchradd, sef Ysgol Dyffryn Conwy. Pwynt arall werth i’w nodi yw bod Gethin Pyrs, gwneuthurwr y gadair hyfryd hefyd yn dod o Ysbyty Ifan, ac roedd y cysylltiad hwn yn gwneud yr Eisteddfod hyd yn oed yn fwy arbennig imi.

Hoffwn hefyd longyfarch Naomi, enillydd y Goron, a nodi fy mod yn ei hadnabod yn barod, a hynny yn rhyfedd iawn drwy gystadlaethau siarad cyhoeddus y mudiad Ffermwyr Ifanc!

Hoffwn estyn diolch i fudiad y Ffermwyr Ifanc hefyd am fod yn rhan mawr o fy mywyd hyd-yn-hyn, a hefyd dymunaf i annog unrhyw un sydd ddim yn aelod i ymaelodi â’r clwb lleol, oherwydd mae’n ffordd berffaith i fagu sgiliau gwahanol a gwneud ffrindiau newydd. Pwy a ŵyr, efallai mai chi fydd yn eistedd ar y gadair y flwyddyn nesa’.

Isod, gweler enghraifft o waith Llywela, y bardd buddugol a oedd yn dwyn y ffugenw ‘Y cwdyn tê’:

Cyfrinach

Cyffro’r newyddion yn corddi’n bleserus,

gwen a deigryn yn uno,

wrth i lawenydd lifo drwy eu gwythiennau.

Y ddau wrth eu boddau,

yn dyheu,

yn ysu am yr esgor.

Misoedd hir o’u blaen,

misoedd o ddisgwyl yn eiddgar,

misoedd o ffwdanu a pharatoi,

rhestr ar ôl rhestr.

Y cwpwl perffaith yn awyddus

i groesawu’r trysor bach i’r byd.

Darlun y sgan yn dynodi’r dyddiad,

naw mis union i’r noson…

O feddwi’n wyllt tan yr oriau man,

sêr y nos yn dawnsio,

a hithau’n cael ei hudo gan ei gyfaredd.

Dau gorff yn cyffwrdd,

cnawd wrth gnawd.

Chwant heb y rhamant.

Yr euogrwydd yn cnoi tu mewn,

yn tyfu a thyfu,

fel petai’n magu dau.

Y babi,

a’r euogrwydd,

law yn llaw.

Eisiau sgrechian y gwir,

a’i boeri allan,

cyn iddo ei gwenwyno

a’i gyrru’n wallgo’.

Pob cic fel cosb,

yn ei hatgoffa o’i gweithred anfaddeuol.

Casáu y celwydd.

Difaru’r difrod.

Dyheu am droi nôl.

Artaith genedigaeth.

‘Mae ganddo lygaid ei dad.’

Yr eironi yn brifo,

wrth iddi hithau gytuno.

Dyma gychwyn ei thaith ar y llethr llithrig,

taith oes llawn twyll a brad.

Petaen nhw ond yn gwybod…

Mae hi yn gwybod,

gwybod y gwir.

Ei mab sydd yn graith na wnaiff wywo,

ei gariad fydd yn gysur,

ond edau ei linach

yn gyfrinach am byth.

css.php