Pryd o Daf-od Taf-Od

Pryd o Daf-od: Anna Hughes

Papurau prin: Mae’r nifer o gyhoeddiadau print yn gostwng. Tarddiad: Jeff Eaton (drwy Flickr)

Anna Hughes sydd yn asesu dyfodol newyddiaduraeth print yng Nghymru.

Gyda hanes newyddiaduraeth print yn deillio mor bell yn ôl a 1700, a hyd yn oed cyn hynny, trist yw gweld fod y galw am y cyfrwng yn prysur ddirywio, ond pam hynny?

Ers y 1700au, newyddiaduraeth print yw’r prif gyfrwng o newyddiaduraeth ac yna, erbyn y 1860 i’r 1910au, daeth oes aur y cyfrwng oherwydd llawer o ddatblygiadau technolegol mewn printio a chyfathrebu. Pam felly yn yr unfed ganrif ar hugain fod y cyfrwng yn prysur ddiflannu?

Mewn ymchwil gan y Senedd daeth i’r amlwg fod cylchrediad papurau newydd wedi profi dirywiad parhaus yn ystod y ddegawd ddiwethaf. Gwelwyd fod cylchrediad y Western Mail wedi haneru o 37,576 yn 2008 i 15,259 yn 2016. Dyma newid sylweddol sydd wir yn tristau rhywun. 

Gyda chau tri o bapurau newydd yr Herald yng Ngorllewin Cymru gyda 24 o staff yn colli eu swyddi a’r Flintshire Chronicle yn y misoedd diwethaf rhaid dechrau cwestiynu ag oes ddyfodol i newyddiaduraeth print yng Nghymru? Dyma fater sy’n fy nigalonni i yn llwyr ac yn peri gofid i lawer o ardaloedd gan nad oes bellach llawer o gynnwys lleol ar gael, gyda rhai o’r rheiny wedi bodoli ers blynyddoedd. Mae’n dod yn arfer gan y genhedlaeth hyn i brynu eu papurau newydd neu ei gael drwy’r post yn ddyddiol ac felly gellir ei ystyried yn newid byd iddyn nhw. 

Y rheswm dros gau tri o’r papurau newydd hyn yn bennaf yw rhesymau economaidd gan nad oedd y papurau yn llwyddo i dalu costau sydd felly yn gwneud busnes gwael. Yn ôl Alan Evans mae lle i Lywodraeth Cymru chwarae ei ran a chefnogi’r cynnwys lleol hyn ac mae’n drist i feddwl fod hyn yn digwydd o ganlyniad i amgylchiadau economaidd heriol. 

Gyda datblygiad technoleg yn dod yn fwyfwy amlwg yn y byd modern sydd ohoni a’r newyddion mwy neu lai ar flaen ein bysedd ni a’r newyddion diweddaraf o flaen ein llygaid ni ar sgrin neu hyd yn oed ar oriawr erbyn hyn, anodd yw’r dasg o geisio cadw’r papurau newydd lleol yma i fynd. Gellir ystyried yn rhywbeth positif fodd bynnag, hynny yw, fod y newyddion diweddaraf yn ein cyrraedd ni’n syth tra bod yr inc dal yn boeth, fel petai! 

Fodd bynnag, gyda newyddiaduraeth print Cymraeg yn dirywio mae hynny yn rhoi fwy o sgôp am newyddiaduraeth hyperleol a rhain yn bennaf yn cael eu rhedeg gan wirfoddolwyr gyda 46 o rain yng Nghymru yn 2017. Dyma fentrau sy’n cael eu lleoli yng nghanol cymunedau ac yn cael ei wneud o foddhad yn y maes ac awydd i roi newyddion lleol Cymraeg yn ôl i’r gymuned megis Bro360. Braf yw gweld nad ydi newyddiaduraeth print yn y Gymraeg yn llwyr ddiflannu eto a bod cymunedau yn cael boddhad o ddarllen newyddion eu hardal mewn print.  

Add Comment

Click here to post a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

css.php