Taf-Od

Yr angen am AmGen – ai dyma’r dyfodol?

Eisteddfod AmGen: ers y cyfnod clo, mae'r Eisteddfod, fel nifer o ddigwyddiadau eraill, 'di gorfod troi at cynnwys ar-lein. Tarddiad: ROY (o Flickr)
Gyda’r Eisteddfod AmGen bellach yn ei hanterth a llond llaw o weithgareddau, darlithoedd a digwyddiadau yn cael eu cynnal yn ddyddiol, rhaid gofyn ai dyma yw dyfodol yr Eisteddfod Genedlaethol?

Gan Annell Dyfri

Cau drysau Maes Eisteddfod Genedlaethol Cymru oedd yr unig ateb yn sgil pandemig y Coronafeirws, ond parhau i ddiddanu’r genedl oedd bwriad gweithlu’r Eisteddfod wrth gynnal digwyddiad tebyg ar lein.

Mewn datganiad i’r wasg nododd yr Eisteddfod Genedlaethol ei siom o orfod gohirio Eisteddfod Tregaron 2020 ‘ry ni wedi gorfod cymryd y penderfyniad anodd hwn i symud Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ceredigion i Haf 2021’. 

Roedd y geiriau hyn yn siom i lawer ond pwysleisiwyd mai ‘sicrhau diogelwch’ oedd ei blaenoriaeth. Gyda hynny mewn cof, dyma weledigaeth arall yn torri’n rhydd, Eisteddfod AmGen. Nodwyd bod ‘AmGen yn brosiect newydd sy’n dod â’r Eisteddfod yn fyw ar-lein, ar gyfryngau cymdeithasol ac yn y wasg a’r cyfryngau’.

Gyda’r Eisteddfod AmGen bellach yn ei hanterth a llond llaw o weithgareddau, darlithoedd a digwyddiadau yn cael eu cynnal yn ddyddiol, o arddio i gynganeddu a gosod cerdd dant, a hyn oll o’n cartrefi clyd, rhaid gofyn ai dyma yw dyfodol yr Eisteddfod Genedlaethol? 

Gan fod yr holl gynnwys ar-lein, gallwn un ac oll, o bob cwr o’r byd, fwynhau dathlu’r diwylliant Cymraeg. 

Un sydd wedi manteisio ar y cyfle unigyrw yma i ddilyn anturiaethau’r AmGen o ben draw’r byd yw Ana Chiabrando Rees o’r Wladfa. Nododd,

‘Mae’r Eisteddfod AmGen wedi bod yn wych hyd yn hyn. Mae’n gyfle ffantastig i bobl fel fi sy’n byw ym mhell o Gymru ac yn mwynhau traddodiadau’r Hen Wlad.’ 

Yn debyg i nifer ledled y byd, mae wedi cael y cyfle i fynychu gweithdai am y tro cyntaf. Ychwanegodd, 

‘Er ei bod yn bosib edrych ar Eisteddfod fel arfer ar S4C Clic bob blwyddyn, mae cael cyfle i fod yn rhan o weithdai a gweithgareddau yn brofiad gwerthfawr iawn i mi’. 

Dim bysiau gwennol, dim waledi gwag, dim mwd a dim portaloos, dim ond storfa eang o weithgareddau. Ai dyma sut fydd yr Eisteddfod Genedlaethol yn parhau i weithredu yn y dyfodol agos? 

Ond, er yr arlwy eang o weithgareddau, dwy gystadleuaeth yn unig y mae’r Eisteddfod wedi’u cynnig eleni, a’r rheiny yn rhai llenyddol. 

Fel un sydd wedi bod yn cystadlu ar lwyfan yr Eisteddfod Genedlaethol ers yn ddim o beth, nododd Nest Jenkins fod 

‘lle i gynnwys ar-lein yng nghalendr Eisteddfodau’r dyfodol. Fel arfer, amhosib yw mynychu pob darlith, pob trafodaeth a phob gig mewn wythnos Eisteddfod arferol felly braf yw gallu pori’n ara’ drwy arlwy’r Eisteddfod Amgen unrhyw bryd, unrhyw le.’ 

A hithau wedi cael cymaint o lwyddiannau ar lwyfan y Genedlaethol ychwanegodd 

‘Er hyn, nid oes cystadlu, sef prif hanfod Eisteddfod, yn rhan o’r cynnwys eleni ac felly bydd rhaid dychwelyd i’r modd traddodiadol er mwyn adfywio’r cythraul cystadlu! Cyfuniad o’r ddau sydd angen’.

Yn ogystal â bwrlwm y prif faes, roedd Maes B yn chwarae rhan gwreiddiol ym mhrofiad pobl ifanc wrth iddynt fwynhau wythnos yr Eisteddfod. Er nad oes cyfle i wersylla, mae AmGen yn cynnig llwyth o sesiynau i fandiau Cymraeg i arddangos eu talentau ar blatfform cenedlaethol drwy gynnal gigs digidol. 

Mae modd i unrhyw un wylio ac ail wylio’r gigs yma yn rhad ac am ddim. A yw’r dull yma’n golygu bod trawstoriad mwy eang ac efallai fod mwy o bobl yn cael gwrando ar gerddoriaeth Gymraeg gyfoes? 

Fel un sydd wedi troedio llwyfan Maes B yn y gorffennol nododd Lewys Meredydd, prif leisydd y band Lewys, 

‘Mae o’n grêt bod artistiaid yn cael lot o gyfle i arddangos eu cynnwys ar-lein mwy nag erioed o’r blaen. Ond mae llawer o’r cyfleoedd heb dâl, pryd mae hyn am newid? Maen nhw dal angen gwneud bywoliaeth!’.

Tybed beth ddaw o’r digwyddiad arbrofol hwn? 

Ai parhau i wisgo sliperi y byddwn wrth fwynhau’r bwrlwm yn y blynyddoedd i ddod neu a fyddwn yn ail wisgo’n hesgidiau glaw a throedio maes Eisteddfod Genedlaethol Cymru?

Add Comment

Click here to post a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

css.php