Taf-Od

Pam bod creu Wici’n wic-ed?

Sgwrs gyda Gwenno Griffith o Wici Caerdydd.

gan Tomos Evans

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae mwy o bwyslais nag erioed wedi ei roi ar bresenoldeb y Gymraeg ar-lein. Gyda thechnoleg yn datblygu ar raddfa gylfym tu hwnt, mae’n bwysig fod y Gymraeg yn parhau i ddatblygu ac yn derbyn cynrychiolaeth ar y wê – a nid yr un yng nghornel eich ‘stafell wely mohoni.

Un o wefannau amlycaf y rhyngrwyd yw Wikipedia sy’n gartref i dros pum miliwn o erthyglau am bob un a’i beth. Erbyn hyn, mae erthyglau Wikipedia wedi eu cyfieithu i o leiaf 293 o ieithoedd dros y byd, gan gynnwys y Gymraeg.

Mae nifer o gymdeithasau yng Nghymru wedi mynd ati i greu erthyglau Wicipedia eu hunain, er mwyn sicrhau gwell bresenoldeb i’r Gymraeg ar y rhyngrwyd. Un gymdetihas sydd wedi ei sefydlu’n benodol i greu erthyglau Wici yw Wici Caerdydd. Cafodd y gymdeithas ei sefydlu yn 2017 gan Eiri Angharad a Gwenno Griffith ac yn 2018, ennillon nhw’r wobr ‘Wikimedians of the Year 2018’ yng ngwobrau Wikimedia UK .

Wrth siarad â’r Taf-od, dywedodd Gwenno, sydd hefyd yn ddarlithydd yn Ysgol y Gymraeg, “Aethon ni i gynhadledd Hacio’r Iaith…a wedyn wnaethon ni ddechrau siarad efo Robin Owain…ac ‘odd o’n siarad am ddylanwad Wikipedia, mewn ffordd, ar gwmniau mawr, pethau fel Google, ac yn y blaen.”

Ond, yn ôl Gwenno, roedd hi’n dipyn o syndod iddi pan sylweddolodd cymaint o rym sydd gan Wikipedia. “I ddweud y gwir, oeddan ni methu coelio’r peth achos, yn y bôn, mae cwmniau mawr fel Google, ac yn y blaen, ond yn datblygu technolegau gwahanol i ieithoedd lleiafrifol yn seiliedig ar y nifer o erthyglau Wikipedia yn yr iaith honno…dim y nifer o siaradwyr neu statws yr iaith yn y wlad na unrhyw beth fel ‘na.”

Dyna oedd y spardun i sefydlu Wici Caerdydd, sydd bellach yn cyfarfod yn fisol yng Nghanolfan Celfyddydol y Chapter. Ychwanegodd Gwenno, “Ar y pryd, doedd ddim llawer o erthyglau Wicipedia. Wedyn, o’n i ac Eiri’n meddwl ‘da ni’n ‘nabod lot o bobl yng Nghaerdydd sydd yn gyfieithwyr a fyddai â diddordeb i gyfieithu ac wedyn wnaethon ni feddwl pam ddim dechrau grŵp gwirfoddol yn cyfarfod bob mis.”

Mae cael pobl i fynychu’r sesiynau’n gallu bod yn her bob hyn a hyn. Medd Gwenno “Weithiau ‘da ni’n cael dwsin, weithiau fydd o jyst yn fi ac Eiri. Ond, wedyn, nod Wici Caerdydd yw’n bod ni yn cynyddu’r nifer o erthyglau ac felly os mai dim ond dwy ohonon ni sy’ ‘na, ‘da ni dal yn cynyddu’r nifer o erthyglau.”

Bwriad criw Wici Caerdydd yw i rannu’r hyn maen nhw wedi’i ddysgu gyda chymdeithasu eraill o fewn y gymuned ehangach. Dywedodd Gwenno, “Wnaethon ni drïo am grant gan Lywodraeth Cymru, grant blynyddol ar arloesi efo technoleg. Wnaethon ni drïo ar y cyd efo menter Caerdyd…fel bo’ ni’n mynd o amgylch cymdeithasau gwahanol yn dysgu sut i gyfieithu erthyglau Wicipedia.”Does dim ffigyrau penodol ar gyfer y nifer o erthyglau Wicipedia sydd wedi’u hysgrifennu gan griw Wici Caerdydd, ond o ran erthyglau Wicipedia ar draws Cymru medd Gwenno “‘Da ni’n bendant wedi pasio can mil achos dyna oeddan ni’n aneli ato fo ond mae hynny tua chwe mis yn ôl.”

Beth am darged o filiwn o erthyglau Wicipedia Cymraeg erbyn 2050? “Dyna’r nod! Y targed, wrth gwrs. Pam ddim?”

Beth bynnag fo’ch diddordebau, o wleidyddiaeth i gerddoriaeth, o Ffrangeg i ffiseg, cewch gyfle i gyfrannu pob math o erthyglau i Wicipedia. Felly, bobl Caerdydd, Cymru, a thu hwnt, mae creu Wici’n wic-ed, ewch amdani!

css.php